Jouw gids over de hormonale cyclus en welzijn

De menstruatiecyclus is een hormonaal proces van ongeveer 28 dagen, verdeeld in vier fasen, dat van invloed is op de energie, de slaap, het humeur en de manier waarop het lichaam reageert op inspanning. Als u uw cyclus begrijpt, wordt het gemakkelijker om voor uzelf te zorgen, de hele maand door.

Over menstruatie wordt meestal gesproken in termen van ongemak en beperkingen. Maar de menstruatiecyclus is een van de meest geavanceerde systemen van het lichaam. Het maandelijkse hormonale proces beïnvloedt energie, humeur, slaap, concentratie, zin in seks en hoe het lichaam reageert op lichaamsbeweging en stress. Het begrijpen van het verband tussen menstruatie en hormonen is niet alleen relevant voor degenen die proberen zwanger te worden. Het is relevant voor iedereen die een cyclus heeft.

Deze gids is bedoeld voor degenen onder u die willen begrijpen wat er gedurende de maand feitelijk in uw lichaam gebeurt, en hoe u die kennis kunt gebruiken om beter voor uzelf te zorgen.

Deze handleiding is geschreven om algemene informatie te geven en is geen medisch advies. Het is geen vervanging voor professionele gezondheidszorg. Als uw symptomen uw dagelijks leven beïnvloeden, neem dan contact op met uw arts, een verloskundige of een vrouwenkliniek.

Wat gebeurt er in het lichaam tijdens een menstruatiecyclus?

De vier fasen

Een cyclus is verdeeld in vier fasen, die elk worden aangestuurd door verschillende hormonen met verschillende effecten op lichaam en geest.

Wat is PMS precies?

PMS (premenstrueel syndroom) is geen verbeelding of zwakte. Het is een fysiologische reactie op de hormonale schommelingen in de luteale fase. Volgens 1177 Vårdguiden (de Zweedse nationale gezondheidsinformatiedienst) ervaart tot 75 procent van de menstruerende vrouwen een vorm van PMS. Veelvoorkomende symptomen zijn stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, vermoeidheid, een opgeblazen gevoel, gevoelige borsten en slaapproblemen.

PMDD (premenstruele dysforie) is een ernstiger variant met ernstige stemmingswisselingen, angst en depressie die het dagelijks leven aanzienlijk kunnen beïnvloeden. Het is een klinische diagnose en er is een behandeling voor.

Als uw symptomen uw dagelijks leven beïnvloeden, neem dan contact op met uw huisarts, een verloskundige of een vrouwenkliniek.

Hoe beïnvloeden hormonen de slaap?

Progesteron heeft een kalmerend effect, maar wanneer het aan het einde van de luteale fase daalt, kan de slaapkwaliteit verslechteren. Veel vrouwen merken dat ze in de dagen voor hun menstruatie gemakkelijker wakker worden of lichter slapen. Het is geen stress, maar hormonen.

Wil je meer lezen over het verband tussen slaap en hormonale veranderingen? Bekijk onze Slaapgids →

Hoe beïnvloeden hormonen training en herstel?

Het lichaam reageert anders op training, afhankelijk van de fase van de cyclus. Tijdens de folliculaire fase en de ovulatie, wanneer het oestrogeengehalte hoog is, is het lichaam over het algemeen beter in staat om spieren op te bouwen en snel te herstellen. Tijdens de luteale fase, wanneer progesteron overheerst, kan het lichaam meer geneigd zijn om vet op te slaan en kan het herstel langer duren.

De kwestie van het aanpassen van training aan de menstruatiecyclus is een veelbesproken onderwerp binnen de sportwetenschap. Een onderzoek van het Karolinska Instituut wijst erop dat er een wijdverbreid idee bestaat dat periodisering op basis van de menstruatiecyclus voordelen kan bieden, maar dat het onderzoek nog onvoldoende bewijs levert voor algemene aanbevelingen.

Wat het dichtst bij je lichaam zit, is belangrijk

Tijdens je menstruatie, wanneer je huid gevoeliger kan zijn en je lichaam sneller reageert, zijn zachte materialen en ademende kleding geen luxe, maar een praktische noodzaak. Materialen die gecertificeerd zijn volgens de OEKO-TEX Standard 100 zijn getest op schadelijke stoffen. Het is een kwaliteitsniveau dat het verschil maakt, vooral op gevoelige dagen.

Swegmark produceert al sinds 1937 ondergoed en werkt met materialen die zijn aangepast aan de variaties van het lichaam.

Veelgestelde vragen over menstruatie en hormonen

Hoe lang duurt een normale menstruatiecyclus?

Een menstruatiecyclus wordt geteld vanaf de eerste dag van de bloeding tot de dag vóór de volgende menstruatie. Een normale cyclus duurt tussen de 21 en 35 dagen. 28 dagen is een gemiddelde, geen norm waaraan iedereen zou moeten voldoen.

Kunnen PMS-symptomen in de loop van de tijd veranderen?

Ja. Hormonale veranderingen in de perimenopauze, de jaren vóór de menopauze, kunnen de regelmaat van de cyclus en de intensiteit van PMS-symptomen beïnvloeden. Sommige vrouwen ervaren dat PMS verergert tijdens de perimenopauze.

Waarom slaap ik slechter vóór mijn menstruatie?

Het kalmerende effect van progesteron neemt af aan het einde van de luteale fase. In combinatie met dalende oestrogeenwaarden kan het lichaam sneller opgewonden raken en moeite hebben om in slaap te blijven. Het is een hormonaal patroon, geen slaapprobleem op zich.

Is het normaal om je anders te voelen in verschillende fasen van de cyclus?

Ja. Hormonale schommelingen horen bij de normale werking van het lichaam. Het opmerken van verschillen in energie, stemming en concentratie gedurende de maand is geen teken van een disbalans, maar juist een teken dat je naar je lichaam luistert.

Wanneer moet ik medische hulp zoeken voor mijn menstruatieklachten?

Als de klachten je belemmeren in je werk, slaap of dagelijkse activiteiten, is het altijd een goede reden om medische hulp te zoeken. Lees meer in het gedeelte 'Wanneer moet je hulp zoeken' hieronder.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Deze gids is geschreven om je inzicht te vergroten in wat je lichaam elke maand doet. Het is geen medisch advies en vervangt geen contact met een zorgverlener.

De menstruatiecyclus is een natuurlijk onderdeel van het leven, maar dat betekent niet dat je alle ongemakken moet verdragen. Neem contact op met een zorgverlener als je jezelf herkent in een van de volgende situaties:

Pijn die je belemmert in het doen van normale dingen zoals naar je werk gaan, slapen of bewegen

Sterke stemmingswisselingen, angst of depressie die cyclisch terugkeren en je dagelijks leven beïnvloeden (dit kan PMDD, premenstruele dysforie, zijn, een klinische diagnose met behandeling)

Bloedingen die ongewoon hevig, langdurig of onregelmatig zijn

Bloedingen tussen menstruaties of bloedingen na geslacht intercourse

Menstruatie die om onbekende redenen uitblijft

Symptomen die zonder duidelijke reden significant veranderen

In Zweden kun je contact opnemen met je gezondheidscentrum, een verloskundigenpraktijk of een gynaecologische kliniek. Je kunt ook 1177 bellen voor advies.

Bronnen

1177 Gezondheidsgids – Hoe menstruatie werkt https://www.1177.se/liv--halsa/sa-fungerar-kroppen/mens/

1177 Gezondheidsgids – PMS en PMDS https://www.1177.se/sjukdomar--besvar/hormoner/pms-och-pmds/

Internetmedicin – Premenstrueel dysfорisch syndroom (PMDS) https://www.internetmedicin.se/obstetrik-och-gynekologi/premenstruellt-dysforiskt-syndrom-pmds

NHS (National Health Service, Groot-Brittannië) – Menstruatie https://www.nhs.uk/conditions/periods/

NIH / StatPearls – Fysiologie, menstruatiecyclus https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK500020/

KI (Karolinska Institutet) – Onderzoek – Moet training worden aangepast aan de menstruatiecyclus? https://ki.se/en/research/popular-science-and-dialogue/spotlight-on/spotlight-on-sports-and-exercise/should-exercise-be-adapted-to-a-womans-menstrual-cycle